En la Muelejo.
En la Muelejo estas rakonto de Eça de Queiroz (1845 - 1900), unu el plej gravaj verkistoj en la Portugala, esperantigita de José Dias Pinto, kun 55 paĝoj, dulingva eldono (en la Portugala kaj Esperanto) temas pri la rakonto de Maria da Piedade, bela virino konsiderita kiel "modelo de sinjorino". Tamen, ŝi ĉiam havis malĝojan ekzistadon, unue kiam fraŭlino en gepatra hejmo, kaj post dum la geedza vivo. Eĉ tiam, ŝi vivis rezignacie ĝis la alveno de Adrião, impeta kaj brila romanverkisto, kuzo de ŝia edzo, João Coutinho. Komence Maria da Piedade teruriĝis pro tiu vizito, ĉar ili ne kutimis ricevi vizitantojn. Adrião venis por vendi bienon ricevitan kiel heredaĵon. Coutinho ofertis la helpon de lia edzino, kiu estis lerta pri tiuj aferoj, ĉar li mem estis kriplulo kaj ne povis helpi. La postan tagon ili rigardis la bienon, Adrião estis ravita de la beleco de Maria, ŝi unue embarasita pro tiu akompano, sed iom post iom kutimiĝis al lia ĉeesto. Iam ili akordiĝis pri vizito al muelejo de la urbeto. Dum la promeno Adrião subite kisis ŝin sur la lipoj. Ŝi estis malĝoja. Li pentis sin, en la sekvinta tago li adiaŭis kaj foriris. Poste la familia vivo ne plu estis la sama. Ĉi tiu historio havas komunajn punktojn kun aliaj romanoj de sama verkisto, tamen mi estis surpriza pri la fino de ĉi rakonto, eble prenita de ia melankolio ... sed post nova legado, mi vidis klare, ke estas mesaĝo en la libro, kiu klarigas tutan intrigon.
No Moinho é um conto de Eça de Queiroz (1845 - 1900), um dos mais importantes escritores em Língua Portuguesa, traduzido por José Dias Pinto,com 55 páginas. edição billíngue (em Português e Esperanto) conta a história de Maria da Piedade, bela mulher considerada como "modelo de senhora". Entretanto, ela sempre teve uma existência triste, primeiro quando solteira na casa dos pais, e depois durante a vida de casada. Mesmo assim, ela vivia resignadamente até a chegada de Adrião, impetuoso e brilhante romancista, primo de seu marido, João Coutinho. Inicialmente Maria da Piedade ficou aterrorizada por causa da visita, porque eles não estavam acostumados a receber visitantes. Adrião veio para vender uma fazenda recebida como herança. Coutinho ofereceu ajuda da esposa, que era esperta nesses negócios, porque ele mesmo era aleijado e não podia ajudar. No dia seguinte, eles foram olhar a fazenda, Adrião estava encantado pela beleza de Maria, ela inicialmente ficou constrangida por causa daquela companhia, mas pouco a pouco se acostumou com a presença dele. Em algum momento eles combinaram uma visita ao moinho da vila. Durante o passeio Adrião subitamente beijou-lhe os lábios. Ela ficou triste. Ele se arrependeu, no dia seguinte se despediu e foi embora. Depois disto a vida em família não mais foi a mesma.
Esta história tem alguns pontos em comum com outros romances do mesmo autor, entretanto fiquei surpresa com o final da história, talvez presa de uma certa melancolia... mas depois de uma nova leitura, vi com clareza que havia uma mensagem no livro que justifica todo o enredo.
[...]
Tiel vivadis Maria da Piedade, de siaj dudek jaroj. Eĉ kiam fraŭlino, ĉe la gepatroj, ŝia ekzistado estis malgaja. La patrino estis malagraba kaj acida krejtaĵo; la patro, kiu enŝuldiĝis en tavernoj kaj azardludejoj, jam maljuna, ĉiam ebria, kiam li aperis hejme, pasigis la tagojn ĉe la fajrejo, sombre silenta, pipumante kaj kraĉante sur la cindrojn. Ĉiusemajne li draŝis la edzinon, Kaj kiam João Coutinho svatis Marian, ŝi, malgraŭ lia jama malsano, akceptis, sen hezito, preskaŭ danke, por savi la malriĉan dometon de pruntogarantio, por ne plu aŭdi la patrinajn kriojn, kiuj tremigis ŝin, igis ŝin preĝi, supre en sia dormĉambro, kie la pluvo likis el la tegmento. Certe ŝi ne amis la edzon; kaj eĉ en la urbeto oni bedaŭris, ke tia bela vizaĝo de Virgulino Maria, feina figuro, apartenos al Joãozinho Coutinho, kiu de la knabeco ĉiam kriplis.”
[...]
[...]
Maria da Piedade vivia assim, desde os vinte anos. Mesmo em solteira, em casa dos pais, a sua existência fora triste. A mãe era uma criatura desagradável e azeda; o pai, que se empenhara pelas tavernas e pelas batotas, já velho, sempre bêbado, os dias que aparecia em casa passava-os à lareira, num silêncio sombrio, cachimbando e escarrando para as cinzas. Todas as semanas desancava a mulher. E quando João Coutinho pediu Maria em casamento, apesar de doente já, ela aceitou, sem hesitação, quase com reconhecimento, para salvar o casebre da penhora, não ouvir mais os gritos da mãe, que a faziam tremer, rezar, em cima no seu quarto, onde a chuva entrava pelo telhado. Não amava o marido, decerto; e mesmo na vila tinha-se lamentado que aquele lindo rosto de Virgem Maria, aquela figura de fada, fosse pertencer ao Joãozinho Coutinho, que desde rapaz fora sempre entrevado.
